Πρωταπριλιάτικο Αρθρο - Φανταστικό
(Δημοσιεύτηκε στην Ημερήσια Εφημερίδα της Κοζάνης "Πρωϊνός Λόγος" στις 1/4/2008)
Πρόσω ολοταχώς για την Κοζάνη κινείται το τραμ. Όπως ανακοινώθηκε από τη διοίκηση της ΤΡΑΜ Α.Ε., θα προκηρυχθεί μελέτη σκοπιμότητας για τραμ στην πόλη της Κοζάνης. Το τραμ υπολογίζεται ότι θα φθάσει στην Κοζάνη έως το 2012. Για το δίκτυο θα χρειασθούν 4 οχήματα, ενώ το συνολικό κόστος του έργου υπολογίζεται περίπου σε 20 εκατ. ευρώ. Η δημοπράτηση του έργου θα προκηρυχθεί στις αρχές του επόμενου έτους, ενώ σύντομα αρχίζουν οι διαδικασίες για την έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Μαζί με την Κοζάνη το τραμ θα εγκατασταθεί στην Πάτρα, τα Ιωάννινα και το Βόλο. Φορέας λειτουργίας του τραμ θα είναι η ΤΡΑΜ Α.Ε. Το εισιτήριο θα είναι το ίδιο με αυτό της Αθήνας, δηλαδή 0,80 ευρώ. Θα δίνεται η δυνατότητα για φθηνότερο εισιτήριο μέσω της κάρτας απεριορίστων διαδρομών.
Η διαδρομή που επελέγη, βάσει συγκοινωνιακών κριτηρίων και τεχνικής εφικτότητας, είναι Κοίλα – Δρέπανο – Χαραυγή – Κοζάνη – ΖΕΠ – Πρωτοχώρι – Λευκοπηγή. Να σημειωθεί πως το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής, από την αρχή έως την πόλη της Κοζάνης, η γραμμή θα τοποθετηθεί στην θέση της υπάρχουσας σιδηροδρομικής γραμμής, ύστερα από συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Δήμου Κοζάνης και της διοίκησης του ΟΣΕ, προκειμένου ο σιδηρόδρομος να καταλήγει στα Κοίλα. Πριν την πόλη, στο εσωτερικό της πόλης και λίγο έξω από αυτή, η γραμμή του τραμ θα συνοδεύεται με παράλληλη οδό, την οποία θα κατασκευάσει ο Δήμος Κοζάνης.
Η κατασκευή του δικτύου τραμ θα συνδυασθεί με σημαντικό αριθμό αντισταθμιστικών έργων (ανάπλαση πλατειών και κοινόχρηστων χώρων, εφαρμογή νέων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων), που θα αναβαθμίσουν την περιοχή διέλευσης. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ανάπλαση όλης της έκτασης που θα απελευθερωθεί από τη μεταφορά στα Κοίλα του επιβατικού και εμπορευματικού σταθμού. Η οδός που θα κατασκευασθεί θα έχει χαρακτηριστικά περιφερειακής οδού.
Η ΤΡΑΜ Α.Ε. συμπεριέλαβε την Κοζάνη στις πόλεις που θα λειτουργήσει τραμ, για τον λόγο ότι η πόλη παρουσιάζει δυναμική ανάπτυξη, καθώς και για λόγους συμβολικούς, επειδή στην περιοχή παράγεται το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, αφού ως γνωστόν, ο ηλεκτρισμός είναι η ενέργεια κίνησης του μέσου. Η μεταφορά μέρους του επιβατικού κοινού της Κοζάνης από το τραμ, αντί ρυπογόνων λεωφορείων και των επιβατικών αυτοκινήτων, θα έχει ευεργετικές επιπτώσεις και στην ατμόσφαιρα της πόλης. Φυσικά ο περιορισμός κίνησης των συμβατικών μέσων μεταφοράς θα συμβάλει κύρια στην επίλυση του οξυμένου κυκλοφοριακού προβλήματος της Κοζάνης.
Το τραμ ως κυκλοφοριακό μέσον, εκτός από μαζικό μέσον μεταφοράς σταθερής τροχιάς, είναι οικολογικό και αξιόπιστο. Το ποσοστό αξιοπιστίας ανέρχεται σε 99,6%. Στο τραμ επιτρέπεται η μεταφορά ποδηλάτων και μικρών κατοικίδιων ζώων. Γι’ τον λόγο αυτό, ιδιαίτερα θα βοηθήσει την μετακίνηση των επισκεπτών στο πάρκο «Κουρί». Το τραμ της πόλης αναμένεται να εξυπηρετήσει τα μέγιστα τους φοιτητές της πανεπιστημιούπολης που θα κατασκευασθεί στη ΖΕΠ, τους κατοίκους της ΖΕΠ και των άλλων οικισμών της δυτικής Κοζάνης, των παλαιών και των νέων που δημιουργούνται εκεί, ύστερα από μετεγκατάσταση. Σημαντική θα είναι η εξυπηρέτηση που θα παρέχει στους κατοίκους των δύο δυναμικών οικισμών της ανατολικής Κοζάνης, το Δρέπανο και η Ν. Χαραυγή.
Τρίτη 1 Απριλίου 2008
Τρίτη 19 Φεβρουαρίου 2008
Εμπρός για στροφή στον Τουρισμό
(Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Νεάπολης "ΝΕΑΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΗΜΑ" τον Φεβρουάριο 2008)
Η Επαρχία Βοΐου στο σύνολό της διαθέτει πόρους που προσφέρονται για την πρόκληση τουριστικού ρεύματος στην περιοχή. Διαθέτει πρώτα απ’ όλα μέρη απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς. Διαθέτει δασοσκεπείς ορεινούς όγκους, γραφικές εναλλασσόμενες λοφοσειρές με ρέματα, μια φανταστική κοιλάδα με ένα μεγάλο ποτάμι που τη διαρρέει, μια λίμνη τελευταία, από τις ομορφότερες τεχνητές λίμνες της χώρας. Διαθέτει ύστερα σημαντικά μνημεία τέχνης. Διαθέτει οικισμούς τοπικής αρχιτεκτονικής, παραδοσιακά αρχοντικά σπίτια, μεταβυζαντινές εκκλησίες, περίτεχνα παλαιά και νέα μοναστήρια, τοξωτά πέτρινα γεφύρια. Διαθέτει τέλος λαμπρό πολιτισμό. Διαθέτει μακρά ιστορία, πλούσια λαογραφία, αρχαιολογικούς χώρους, θεματικά μουσεία και συλλογές, κομπανίες χάλκινων, φιλόξενους ανθρώπους.
Την περιοχή, στη σημερινή συγκυρία, διασχίζει απ’ άκρου εις άκρον η παλαιά Εθνική Οδός, διαπερνά η νέα Εγνατία Οδός και η κάθετός της που ενώνει την Ελλάδα με γειτονική χώρα, πλαισιώνουν περιοχές ήδη τουριστικά αναπτυγμένες και διέπουν ευκαιρίες κοινοτικών και εθνικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Επιπρόσθετα η περιοχή διαθέτει ακμάζουσες οικονομικά και κοινωνικά κοινότητες Βοϊωτών σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα, ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη.
Γενικά την ελληνική περιφέρεια, αλλά και των άλλων χωρών, περιμένουν καλύτερες μέρες, μετά την περίοδο της πληθυσμιακής αφαίμαξης και της οικονομικής υποβάθμισης. Η υπερσυγκέντρωση πληθυσμών στα μεγάλα αστικά κέντρα για λόγους περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, στερεί τους ανθρώπους από τις χαρές της φύσης. Η στέρηση αυτή τους δημιουργεί νέα ανάγκη, την ανάγκη της επαφής με τη φύση, μέσω των τακτικών επισκέψεων στην ύπαιθρο και την παραμονή σε αυτήν για όσο το δυνατόν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Ήδη ο μισός πληθυσμός της χώρας διαβιοί στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Ήδη τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της χώρας περίπου, διαβιούν σε καθαρά αστικό περιβάλλον. Το γεγονός καταδείχνει νέες κοινωνικές τάσεις με σαφείς οικονομικές επιπτώσεις. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν πως το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας, αυτό της περιφέρειας, μπορεί να επιζήσει καλύπτοντας τη νέα ανάγκη, απασχολούμενο δηλαδή, στην παροχή τουριστικών υπηρεσιών προς τους υπολοίπους. Και αν η άποψη έχει τη δόση της υπερβολής, βέβαιο είναι πως ο τουρισμός, συνεπικουρούμενος από την γεωργική δραστηριότητα, τη βιοτεχνική και τους άλλους κλάδους των υπηρεσιών, αποτελούν τη νέα προσφερόμενη μικτή μορφή οικονομικής ανάπτυξης της περιφέρειας.
Στην Επαρχία Βοϊου δίνεται η δυνατότητα ανάπτυξης του τουρισμού. Το μοντέλο τουρισμού δεν μπορεί να είναι άλλο από αυτό του αγροτοτουρισμού, του ήπιου ή εναλλακτικού τουρισμού. Ένας τουρισμός που θα βασίζεται στη γνωριμία των επισκεπτών με τον αγροτικό τρόπο ζωής και θα ασκείται σεβόμενος απόλυτα το φυσικό περιβάλλον. Η δυνατότητα ωστόσο, απαιτεί μια σειρά δράσεων για να καταστεί αξιοποιήσιμη. Η περιοχή αν και διαθέτει τουριστικούς πόρους, δεν διαθέτει επαρκείς τουριστικές υποδομές. Ειδικότερα δεν διαθέτει καταλύματα διαμονής, μηχανισμό προβολής, οργάνωση διακίνησης.
Στην Επαρχία Βοϊου είναι χρήσιμο οι δήμοι της περιοχής, να συγκροτήσουν εταιρία προώθησης της ενιαίας τουριστικής ανάπτυξης του Βοΐου. Η εταιρία να καταγράψει το έργο που μέχρι τώρα δημιουργήθηκε. Τα ξενοδοχεία και τους ξενώνες που λειτουργούν. Τα μέρη φυσικού κάλλους που έχουν αναπλασθεί. Τους επισκέψιμους χώρους που ήδη υπάρχουν. Τα πανηγύρια και τις γιορτές που γίνονται και ιδίως αυτές που πρόσφατα οι κάτοικοι αναβίωσαν. Τα μονοπάτια που προσφέρονται για περίπατο ή πεζοπορία. Τις πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα. Να εκδώσει τουριστικό οδηγό και άλλο υλικό που θα περιέχονται όλα αυτά. Να δημιουργήσει κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, έρευνας και ενημέρωσης. Να προωθήσει την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων. Να λειτουργήσει γραφείο οργάνωσης επισκέψεων σε αγροτοκτηνοτροφικές δραστηριότητες και οργάνωσης υπαίθριων δραστηριοτήτων. Να εκπονήσει διαφημιστικά προγράμματα. Να οργανώσει συνέδριο τουριστικής ανάπτυξης. Να υποβάλει προτάσεις στους φορείς ανάληψης σχετικών δράσεων. Να αξιοποιήσει δυνατότητες του Δ’ Κ.Π.Σ. που αφορούν τον τουρισμό. Η Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών να προωθήσει την τυποποίηση και διακίνηση τοπικών αγροτικών προϊόντων. Οι δήμοι με τη σειρά τους, να προσανατολίσουν το τεχνικό τους πρόγραμμα στην κατασκευή υποδομών που προωθούν τον τουρισμό. Να αναπλάσουν και να αναδείξουν κάθε μέρος στα όρια ευθύνης τους που προσφέρεται γι’ αυτόν τον σκοπό. Να κατασκευάσουν ένα – δύο ξενοδοχεία και μερικούς ξενώνες συμπράττοντας με ιδιώτες και παραχωρώντας σε αυτούς την εκμετάλλευση. Να επιλέξουν μεγάλα έργα υποδομών με επίπτωση στον τουρισμό, όπως το φράγμα της Πραμόριτσας.
Στην προοπτική εφαρμογής της νέας αναπτυξιακής δυνατότητας το γεγονός ότι προηγήθηκαν άλλες περιοχές δεν αποτελεί σοβαρό εμπόδιο. Η αναζήτηση νέων τουριστικών προορισμών είναι στη φύση των τουριστών. Επιπλέον δίνεται η ευκαιρία κάθε φορά, να μελετάται η εφαρμογή του μοντέλου, ώστε στη νέα εφαρμογή, να αποφεύγονται λάθη και παραλείψεις.
Η Νεάπολη πέραν του οφέλους από την άμεση συμμετοχή της στην τουριστική παραγωγική διαδικασία (διαθέτει μέρος των πόρων στην εδαφική της περιφέρεια), θα τύχει πρόσθετων ωφελημάτων, λόγω της στρατηγικής της θέσης όσον αφορά τον τουρισμό. Αδιαμφισβήτητα αυτή αποτελεί, εκτός από τον πλέον κεντρικό ημιαστικό οικισμό, ένα σημαντικό πληθυσμιακό, συγκοινωνιακό και διοικητικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Ιδιαίτερα αν από αυτήν παρθούν οι πρωτοβουλίες και δρομολογηθούν οι εξελίξεις.
Η Επαρχία Βοΐου στο σύνολό της διαθέτει πόρους που προσφέρονται για την πρόκληση τουριστικού ρεύματος στην περιοχή. Διαθέτει πρώτα απ’ όλα μέρη απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς. Διαθέτει δασοσκεπείς ορεινούς όγκους, γραφικές εναλλασσόμενες λοφοσειρές με ρέματα, μια φανταστική κοιλάδα με ένα μεγάλο ποτάμι που τη διαρρέει, μια λίμνη τελευταία, από τις ομορφότερες τεχνητές λίμνες της χώρας. Διαθέτει ύστερα σημαντικά μνημεία τέχνης. Διαθέτει οικισμούς τοπικής αρχιτεκτονικής, παραδοσιακά αρχοντικά σπίτια, μεταβυζαντινές εκκλησίες, περίτεχνα παλαιά και νέα μοναστήρια, τοξωτά πέτρινα γεφύρια. Διαθέτει τέλος λαμπρό πολιτισμό. Διαθέτει μακρά ιστορία, πλούσια λαογραφία, αρχαιολογικούς χώρους, θεματικά μουσεία και συλλογές, κομπανίες χάλκινων, φιλόξενους ανθρώπους.
Την περιοχή, στη σημερινή συγκυρία, διασχίζει απ’ άκρου εις άκρον η παλαιά Εθνική Οδός, διαπερνά η νέα Εγνατία Οδός και η κάθετός της που ενώνει την Ελλάδα με γειτονική χώρα, πλαισιώνουν περιοχές ήδη τουριστικά αναπτυγμένες και διέπουν ευκαιρίες κοινοτικών και εθνικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Επιπρόσθετα η περιοχή διαθέτει ακμάζουσες οικονομικά και κοινωνικά κοινότητες Βοϊωτών σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα, ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη.
Γενικά την ελληνική περιφέρεια, αλλά και των άλλων χωρών, περιμένουν καλύτερες μέρες, μετά την περίοδο της πληθυσμιακής αφαίμαξης και της οικονομικής υποβάθμισης. Η υπερσυγκέντρωση πληθυσμών στα μεγάλα αστικά κέντρα για λόγους περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, στερεί τους ανθρώπους από τις χαρές της φύσης. Η στέρηση αυτή τους δημιουργεί νέα ανάγκη, την ανάγκη της επαφής με τη φύση, μέσω των τακτικών επισκέψεων στην ύπαιθρο και την παραμονή σε αυτήν για όσο το δυνατόν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Ήδη ο μισός πληθυσμός της χώρας διαβιοί στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Ήδη τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της χώρας περίπου, διαβιούν σε καθαρά αστικό περιβάλλον. Το γεγονός καταδείχνει νέες κοινωνικές τάσεις με σαφείς οικονομικές επιπτώσεις. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν πως το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας, αυτό της περιφέρειας, μπορεί να επιζήσει καλύπτοντας τη νέα ανάγκη, απασχολούμενο δηλαδή, στην παροχή τουριστικών υπηρεσιών προς τους υπολοίπους. Και αν η άποψη έχει τη δόση της υπερβολής, βέβαιο είναι πως ο τουρισμός, συνεπικουρούμενος από την γεωργική δραστηριότητα, τη βιοτεχνική και τους άλλους κλάδους των υπηρεσιών, αποτελούν τη νέα προσφερόμενη μικτή μορφή οικονομικής ανάπτυξης της περιφέρειας.
Στην Επαρχία Βοϊου δίνεται η δυνατότητα ανάπτυξης του τουρισμού. Το μοντέλο τουρισμού δεν μπορεί να είναι άλλο από αυτό του αγροτοτουρισμού, του ήπιου ή εναλλακτικού τουρισμού. Ένας τουρισμός που θα βασίζεται στη γνωριμία των επισκεπτών με τον αγροτικό τρόπο ζωής και θα ασκείται σεβόμενος απόλυτα το φυσικό περιβάλλον. Η δυνατότητα ωστόσο, απαιτεί μια σειρά δράσεων για να καταστεί αξιοποιήσιμη. Η περιοχή αν και διαθέτει τουριστικούς πόρους, δεν διαθέτει επαρκείς τουριστικές υποδομές. Ειδικότερα δεν διαθέτει καταλύματα διαμονής, μηχανισμό προβολής, οργάνωση διακίνησης.
Στην Επαρχία Βοϊου είναι χρήσιμο οι δήμοι της περιοχής, να συγκροτήσουν εταιρία προώθησης της ενιαίας τουριστικής ανάπτυξης του Βοΐου. Η εταιρία να καταγράψει το έργο που μέχρι τώρα δημιουργήθηκε. Τα ξενοδοχεία και τους ξενώνες που λειτουργούν. Τα μέρη φυσικού κάλλους που έχουν αναπλασθεί. Τους επισκέψιμους χώρους που ήδη υπάρχουν. Τα πανηγύρια και τις γιορτές που γίνονται και ιδίως αυτές που πρόσφατα οι κάτοικοι αναβίωσαν. Τα μονοπάτια που προσφέρονται για περίπατο ή πεζοπορία. Τις πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα. Να εκδώσει τουριστικό οδηγό και άλλο υλικό που θα περιέχονται όλα αυτά. Να δημιουργήσει κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, έρευνας και ενημέρωσης. Να προωθήσει την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων. Να λειτουργήσει γραφείο οργάνωσης επισκέψεων σε αγροτοκτηνοτροφικές δραστηριότητες και οργάνωσης υπαίθριων δραστηριοτήτων. Να εκπονήσει διαφημιστικά προγράμματα. Να οργανώσει συνέδριο τουριστικής ανάπτυξης. Να υποβάλει προτάσεις στους φορείς ανάληψης σχετικών δράσεων. Να αξιοποιήσει δυνατότητες του Δ’ Κ.Π.Σ. που αφορούν τον τουρισμό. Η Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών να προωθήσει την τυποποίηση και διακίνηση τοπικών αγροτικών προϊόντων. Οι δήμοι με τη σειρά τους, να προσανατολίσουν το τεχνικό τους πρόγραμμα στην κατασκευή υποδομών που προωθούν τον τουρισμό. Να αναπλάσουν και να αναδείξουν κάθε μέρος στα όρια ευθύνης τους που προσφέρεται γι’ αυτόν τον σκοπό. Να κατασκευάσουν ένα – δύο ξενοδοχεία και μερικούς ξενώνες συμπράττοντας με ιδιώτες και παραχωρώντας σε αυτούς την εκμετάλλευση. Να επιλέξουν μεγάλα έργα υποδομών με επίπτωση στον τουρισμό, όπως το φράγμα της Πραμόριτσας.
Στην προοπτική εφαρμογής της νέας αναπτυξιακής δυνατότητας το γεγονός ότι προηγήθηκαν άλλες περιοχές δεν αποτελεί σοβαρό εμπόδιο. Η αναζήτηση νέων τουριστικών προορισμών είναι στη φύση των τουριστών. Επιπλέον δίνεται η ευκαιρία κάθε φορά, να μελετάται η εφαρμογή του μοντέλου, ώστε στη νέα εφαρμογή, να αποφεύγονται λάθη και παραλείψεις.
Η Νεάπολη πέραν του οφέλους από την άμεση συμμετοχή της στην τουριστική παραγωγική διαδικασία (διαθέτει μέρος των πόρων στην εδαφική της περιφέρεια), θα τύχει πρόσθετων ωφελημάτων, λόγω της στρατηγικής της θέσης όσον αφορά τον τουρισμό. Αδιαμφισβήτητα αυτή αποτελεί, εκτός από τον πλέον κεντρικό ημιαστικό οικισμό, ένα σημαντικό πληθυσμιακό, συγκοινωνιακό και διοικητικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Ιδιαίτερα αν από αυτήν παρθούν οι πρωτοβουλίες και δρομολογηθούν οι εξελίξεις.
Πέμπτη 19 Ιουλίου 2007
ΣΙΝΕ "ΠΑΤΕ"
(Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Θεσσαλονίκης "ΝΕΑΠΟΛΙΤΙΚΑ" τον Ιούλιο 2007)
Το σπίτι που γεννήθηκα και έζησα τα πέντε πρώτα χρόνια της ζωής μου, βρισκόταν απέναντι στο ένα και μοναδικό, χειμερινό σινεμά της Νεάπολης, τον κινηματογράφο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ». Η εικόνα που αμυδρά έρχεται στη μνήμη μου και αφορά το γεγονός, δεν είναι άλλη από ένα πλήθος ανθρώπων, σιωπηλών, σαστισμένων, ενίοτε συγκινημένων, να περπατούν στο ημίφως, κάτω από μουσική στη διαπασών. Είναι η εικόνα των θεατών την ώρα εξόδου από την κινηματογραφική αίθουσα, μετά το τέλος προβολής της ταινίας. Η «λήψη» της εικόνας έγινε από ψηλά και υπό γωνία, από το μπαλκόνι του σπιτιού μου. Η εικόνα είναι θολή, αμφισβητείται η εγκυρότητά της, λόγω του μικρής μου τότε, ηλικίας. Το γεγονός σχηματοποιώ, αξιολογώ, χαρακτηρίζω και καταγράφω τώρα, στην ηλικία που σήμερα βρίσκομαι, σαράντα χρόνια περίπου μετά.
Ο κινηματογράφος, ως τέχνη με σκοπό την ψυχαγωγία, γνώρισε ευρεία διάδοση στη χώρα μας, στις δεκαετίες του ‘50, ‘60 και ‘70. Η προβολή των ταινιών, αφού ξεκίνησε στις μεγάλες πόλεις, διαδόθηκε σύντομα στην επαρχία. Δεν υπήρχε πόλη ακόμα και κωμόπολη στη χώρα, που να μη διαθέτει κινηματογραφική αίθουσα. Στην Ελλάδα την εποχή εκείνη, άνθισε και η παραγωγή ταινιών, παράλληλα με την παραγωγή πολλών άλλων χωρών. Πόσο δυνατά δεν έχουμε βιώσει τότε, οι σημερινές μεγάλες και μέσες ηλικίες, τις ελληνικές και ξένες κινηματογραφικές ταινίες, ακόμη και μέσα από την τηλεόραση αργότερα, όταν αυτή αντικατέστησε τον κινηματογράφο; Πόσοι άνδρες και γυναίκες ενήλικοι δεν έχουν δακρύσει από χαρά ή λύπη, σε συγκινητικές στιγμές των ελληνικών κυρίως ταινιών, όντας απόλυτα απορροφημένοι, από την υπόθεση του έργου; Ο κινηματογράφος δίκαια χαρακτηρίστηκε, ως η κατεξοχήν λαϊκή τέχνη του 20ου αιώνα.
Το δικό μας κινηματογράφος στεγάσθηκε σε μικρή αίθουσα, όπως μικρή ήταν και η πόλη μας. Βρισκόταν στον δρόμο προς την Καστοριά, αμέσως μετά τη διακλάδωση του κεντρικού δρόμου, στην κατηφόρα δεξιά. Το κτίριο κατασκεύασε και ίδρυσε την επιχείρηση ο Παναγιώτης Παπιγκιώτης, επιχειρηματίας, όταν επαναπατρίσθηκε από χώρα της Νότιας Αφρικής. Η επιχείρηση σύντομα πέρασε στα χέρια της συζύγου του, την κυρία Μαριάνθη, λόγω του πρόωρου θανάτου του ιδίου. Βασικός συνεργάτης, ως τεχνικός, καθώς και ο κύριος αποδέκτης των αποδοκιμασιών όταν η ταινία κοβόταν, υπήρξε για όλα σχεδόν τα χρόνια λειτουργίας της αίθουσας, ο Στρατής Πάπογλου. Η αίθουσα ήταν λιτή, χωρίς κάποια ελάχιστα, αξιόλογα, εσωτερικά ή εξωτερικά, αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η είσοδος γινόταν από τον κεντρικό δρόμο. Στον προθάλαμο αριστερά, μετά την είσοδο, βρισκόταν η καμπίνα του ταμία. Δεξιά, πριν την είσοδο, μια σκάλα οδηγούσε επάνω, στον χώρο της μηχανής προβολής. Από τον προθάλαμο, έμπαινες στην κύρια αίθουσα, η οποία εκτεινόταν αριστερά. Στο βάθος κλασικά, βρισκόταν η σκηνή με το μεγάλο πανί. Σε μικρό κενό μεταξύ των δεξιών σειρών των καθισμάτων, ήταν τοποθετημένη μια μεγάλη ξυλόσομπα, για τη θέρμανση της αίθουσας, στις κρύες νύκτες του χειμώνα. Τα καθίσματα ήταν ξύλινα, ανακλινόμενα φυσικά, πλην όμως θορυβώδη, όταν κανείς άλλαζε θέση. Η αίθουσα δεν διέθετε εξώστη, κυλικείο, φουαγιέ, ή χώρους για άλλες σχετικές δραστηριότητες. Η αίθουσα δεν «φορούσε» βελούδινες κουρτίνες, περίτεχνες μοκέτες, δεν διέθετε ακριβά οπτικοακουστικά μηχανήματα. Ήταν φτωχική, απόλυτα εναρμονισμένη με την μικρή μας πόλη και τον κόσμο της.
Ο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ», όπως και όλες οι κινηματογραφικές αίθουσες σε εσωτερικό και εξωτερικό, στη δεκαετία του 1960, γνώρισε μεγάλες δόξες. Οι ελληνικές ταινίες, δραματικές ή κωμωδίες και οι ξένες, περιπέτειας, γουέστερν, πολεμικά θρίλερ, καράτε, δημιουργούσαν το αδιαχώρητο στην αίθουσα. Οι πρωταγωνιστές των ταινιών αναδεικνύονταν σε λαϊκοί ήρωες. Με την υπόθεση των ταινιών, η οποία τις περισσότερες φορές, την εποχή εκείνη, είχε ευτυχή κατάληξη, ταυτίζονταν τα όνειρα, οι προσδοκίες και οι φιλοδοξίες των απλών ανθρώπων της περιοχής μας. Κάθε Κυριακή, όλη η οικογένεια, είχε τη δυνατότητα, της απόλαυσης μιας ταινίας. Την ταινία που θα παιζόταν το βράδυ στο σινεμά, από νωρίς το απόγευμα, διαφήμιζε ένα φορτηγάκι με μεγάφωνο, της εταιρίας εκμετάλλευσης της ταινίας. Στην κολώνα της ΔΕΗ, στη διασταύρωση του κεντρικού δρόμου με τον δρόμο προς την Καστοριά, όπως και στην είσοδο της αίθουσας αριστερά, ταμπλό με φωτογραφίες από την ταινία, ενημέρωναν το κοινό. Το προϊδέαζαν για την υπόθεση του έργου. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70, εκτός από την αίθουσα του Παπιγκιώτη, λειτούργησε και δεύτερος κινηματογράφος, αλλά θερινός αυτή τη φορά, στην περιοχή του Συνοικισμού, ιδιοκτησίας άλλου τοπικού επιχειρηματία. Στα τέλη της ίδιας δεκαετίας, στο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ», μια ξεχωριστή νότα έδωσε η προβολή κλασικών ταινιών του παγκόσμιου κινηματογράφου, εκπαιδευτικού χαρακτήρα, τις οποίες παρακολουθήσαμε μαζικά οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου. Κατόπιν η αίθουσα πέρασε σε φάση παρακμής και περιοδικής λειτουργίας, όπως οι περισσότερες αίθουσες στη χώρα. Λιγοστές ήταν οι ταινίες, κυρίως ξένες και μάλλον χαμηλής ποιότητας. Λιγοστοί ήταν και οι θεατές, κυρίως μαθητές του Γυμνασίου και στρατιώτες. Εξαίρεση ποιοτικών ταινιών την περίοδο αυτή, αποτέλεσε η προβολή ταινιών του νέου ελληνικού κινηματογράφου, με πρωτοβουλία φορέων. Στο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ» δεν παρατηρήθηκε το φαινόμενο προβολής ταινιών πορνό, στη φάση της παρακμής του, ό,τι έγινε στις αίθουσες των μεγάλων πόλεων. Δεν το επέτρεψε προφανώς, η μικρή κοινωνία, αλλά και η κοινωνική θέση της ιδιοκτήτριας της αίθουσας. Στη συνέχεια η αίθουσα, έως την οριστική παύση της λειτουργίας της, χρησιμοποιήθηκε για συγκεντρώσεις κομμάτων και φορέων, καθώς και για «φθηνές» θεατρικές παραστάσεις περιοδευόμενων θιάσων της Αθήνας. Ο κινηματογράφος, κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’80 κατεδαφίσθηκε και έδωσε τη θέση του σε πολυκατοικία.
Σήμερα η κυρία Μαριάνθη και ο Στρατής απόμαχοι πλέον της εργασίας, πιθανόν να μη γνωρίζουν την προσφορά τους στην υπόθεση της τέχνης του κινηματογράφου και τον πολιτισμό γενικότερα, έστω από τη μεριά της επαφής των ταινιών με το κοινό, έστω και αν αυτοί ασκούσαν καθαρά, επαγγελματική δραστηριότητα. Στο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ» συναντήθηκε η δική μου γενιά, της δικής μας μικρής πόλης, με την έβδομη τέχνη. Επιπλέον, στην προ τηλεόρασης εποχή, η αίθουσα μέσα από τις ταινίες που σ’ αυτήν προβλήθηκαν, αποτέλεσε παράθυρο γνώσης συνηθειών, εικόνων και πληροφοριών άλλων κοινωνιών, άλλων πολιτισμών.
Το σπίτι που γεννήθηκα και έζησα τα πέντε πρώτα χρόνια της ζωής μου, βρισκόταν απέναντι στο ένα και μοναδικό, χειμερινό σινεμά της Νεάπολης, τον κινηματογράφο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ». Η εικόνα που αμυδρά έρχεται στη μνήμη μου και αφορά το γεγονός, δεν είναι άλλη από ένα πλήθος ανθρώπων, σιωπηλών, σαστισμένων, ενίοτε συγκινημένων, να περπατούν στο ημίφως, κάτω από μουσική στη διαπασών. Είναι η εικόνα των θεατών την ώρα εξόδου από την κινηματογραφική αίθουσα, μετά το τέλος προβολής της ταινίας. Η «λήψη» της εικόνας έγινε από ψηλά και υπό γωνία, από το μπαλκόνι του σπιτιού μου. Η εικόνα είναι θολή, αμφισβητείται η εγκυρότητά της, λόγω του μικρής μου τότε, ηλικίας. Το γεγονός σχηματοποιώ, αξιολογώ, χαρακτηρίζω και καταγράφω τώρα, στην ηλικία που σήμερα βρίσκομαι, σαράντα χρόνια περίπου μετά.
Ο κινηματογράφος, ως τέχνη με σκοπό την ψυχαγωγία, γνώρισε ευρεία διάδοση στη χώρα μας, στις δεκαετίες του ‘50, ‘60 και ‘70. Η προβολή των ταινιών, αφού ξεκίνησε στις μεγάλες πόλεις, διαδόθηκε σύντομα στην επαρχία. Δεν υπήρχε πόλη ακόμα και κωμόπολη στη χώρα, που να μη διαθέτει κινηματογραφική αίθουσα. Στην Ελλάδα την εποχή εκείνη, άνθισε και η παραγωγή ταινιών, παράλληλα με την παραγωγή πολλών άλλων χωρών. Πόσο δυνατά δεν έχουμε βιώσει τότε, οι σημερινές μεγάλες και μέσες ηλικίες, τις ελληνικές και ξένες κινηματογραφικές ταινίες, ακόμη και μέσα από την τηλεόραση αργότερα, όταν αυτή αντικατέστησε τον κινηματογράφο; Πόσοι άνδρες και γυναίκες ενήλικοι δεν έχουν δακρύσει από χαρά ή λύπη, σε συγκινητικές στιγμές των ελληνικών κυρίως ταινιών, όντας απόλυτα απορροφημένοι, από την υπόθεση του έργου; Ο κινηματογράφος δίκαια χαρακτηρίστηκε, ως η κατεξοχήν λαϊκή τέχνη του 20ου αιώνα.
Το δικό μας κινηματογράφος στεγάσθηκε σε μικρή αίθουσα, όπως μικρή ήταν και η πόλη μας. Βρισκόταν στον δρόμο προς την Καστοριά, αμέσως μετά τη διακλάδωση του κεντρικού δρόμου, στην κατηφόρα δεξιά. Το κτίριο κατασκεύασε και ίδρυσε την επιχείρηση ο Παναγιώτης Παπιγκιώτης, επιχειρηματίας, όταν επαναπατρίσθηκε από χώρα της Νότιας Αφρικής. Η επιχείρηση σύντομα πέρασε στα χέρια της συζύγου του, την κυρία Μαριάνθη, λόγω του πρόωρου θανάτου του ιδίου. Βασικός συνεργάτης, ως τεχνικός, καθώς και ο κύριος αποδέκτης των αποδοκιμασιών όταν η ταινία κοβόταν, υπήρξε για όλα σχεδόν τα χρόνια λειτουργίας της αίθουσας, ο Στρατής Πάπογλου. Η αίθουσα ήταν λιτή, χωρίς κάποια ελάχιστα, αξιόλογα, εσωτερικά ή εξωτερικά, αρχιτεκτονικά στοιχεία. Η είσοδος γινόταν από τον κεντρικό δρόμο. Στον προθάλαμο αριστερά, μετά την είσοδο, βρισκόταν η καμπίνα του ταμία. Δεξιά, πριν την είσοδο, μια σκάλα οδηγούσε επάνω, στον χώρο της μηχανής προβολής. Από τον προθάλαμο, έμπαινες στην κύρια αίθουσα, η οποία εκτεινόταν αριστερά. Στο βάθος κλασικά, βρισκόταν η σκηνή με το μεγάλο πανί. Σε μικρό κενό μεταξύ των δεξιών σειρών των καθισμάτων, ήταν τοποθετημένη μια μεγάλη ξυλόσομπα, για τη θέρμανση της αίθουσας, στις κρύες νύκτες του χειμώνα. Τα καθίσματα ήταν ξύλινα, ανακλινόμενα φυσικά, πλην όμως θορυβώδη, όταν κανείς άλλαζε θέση. Η αίθουσα δεν διέθετε εξώστη, κυλικείο, φουαγιέ, ή χώρους για άλλες σχετικές δραστηριότητες. Η αίθουσα δεν «φορούσε» βελούδινες κουρτίνες, περίτεχνες μοκέτες, δεν διέθετε ακριβά οπτικοακουστικά μηχανήματα. Ήταν φτωχική, απόλυτα εναρμονισμένη με την μικρή μας πόλη και τον κόσμο της.
Ο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ», όπως και όλες οι κινηματογραφικές αίθουσες σε εσωτερικό και εξωτερικό, στη δεκαετία του 1960, γνώρισε μεγάλες δόξες. Οι ελληνικές ταινίες, δραματικές ή κωμωδίες και οι ξένες, περιπέτειας, γουέστερν, πολεμικά θρίλερ, καράτε, δημιουργούσαν το αδιαχώρητο στην αίθουσα. Οι πρωταγωνιστές των ταινιών αναδεικνύονταν σε λαϊκοί ήρωες. Με την υπόθεση των ταινιών, η οποία τις περισσότερες φορές, την εποχή εκείνη, είχε ευτυχή κατάληξη, ταυτίζονταν τα όνειρα, οι προσδοκίες και οι φιλοδοξίες των απλών ανθρώπων της περιοχής μας. Κάθε Κυριακή, όλη η οικογένεια, είχε τη δυνατότητα, της απόλαυσης μιας ταινίας. Την ταινία που θα παιζόταν το βράδυ στο σινεμά, από νωρίς το απόγευμα, διαφήμιζε ένα φορτηγάκι με μεγάφωνο, της εταιρίας εκμετάλλευσης της ταινίας. Στην κολώνα της ΔΕΗ, στη διασταύρωση του κεντρικού δρόμου με τον δρόμο προς την Καστοριά, όπως και στην είσοδο της αίθουσας αριστερά, ταμπλό με φωτογραφίες από την ταινία, ενημέρωναν το κοινό. Το προϊδέαζαν για την υπόθεση του έργου. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70, εκτός από την αίθουσα του Παπιγκιώτη, λειτούργησε και δεύτερος κινηματογράφος, αλλά θερινός αυτή τη φορά, στην περιοχή του Συνοικισμού, ιδιοκτησίας άλλου τοπικού επιχειρηματία. Στα τέλη της ίδιας δεκαετίας, στο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ», μια ξεχωριστή νότα έδωσε η προβολή κλασικών ταινιών του παγκόσμιου κινηματογράφου, εκπαιδευτικού χαρακτήρα, τις οποίες παρακολουθήσαμε μαζικά οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου. Κατόπιν η αίθουσα πέρασε σε φάση παρακμής και περιοδικής λειτουργίας, όπως οι περισσότερες αίθουσες στη χώρα. Λιγοστές ήταν οι ταινίες, κυρίως ξένες και μάλλον χαμηλής ποιότητας. Λιγοστοί ήταν και οι θεατές, κυρίως μαθητές του Γυμνασίου και στρατιώτες. Εξαίρεση ποιοτικών ταινιών την περίοδο αυτή, αποτέλεσε η προβολή ταινιών του νέου ελληνικού κινηματογράφου, με πρωτοβουλία φορέων. Στο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ» δεν παρατηρήθηκε το φαινόμενο προβολής ταινιών πορνό, στη φάση της παρακμής του, ό,τι έγινε στις αίθουσες των μεγάλων πόλεων. Δεν το επέτρεψε προφανώς, η μικρή κοινωνία, αλλά και η κοινωνική θέση της ιδιοκτήτριας της αίθουσας. Στη συνέχεια η αίθουσα, έως την οριστική παύση της λειτουργίας της, χρησιμοποιήθηκε για συγκεντρώσεις κομμάτων και φορέων, καθώς και για «φθηνές» θεατρικές παραστάσεις περιοδευόμενων θιάσων της Αθήνας. Ο κινηματογράφος, κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’80 κατεδαφίσθηκε και έδωσε τη θέση του σε πολυκατοικία.
Σήμερα η κυρία Μαριάνθη και ο Στρατής απόμαχοι πλέον της εργασίας, πιθανόν να μη γνωρίζουν την προσφορά τους στην υπόθεση της τέχνης του κινηματογράφου και τον πολιτισμό γενικότερα, έστω από τη μεριά της επαφής των ταινιών με το κοινό, έστω και αν αυτοί ασκούσαν καθαρά, επαγγελματική δραστηριότητα. Στο «ΣΙΝΕ ΠΑΤΕ» συναντήθηκε η δική μου γενιά, της δικής μας μικρής πόλης, με την έβδομη τέχνη. Επιπλέον, στην προ τηλεόρασης εποχή, η αίθουσα μέσα από τις ταινίες που σ’ αυτήν προβλήθηκαν, αποτέλεσε παράθυρο γνώσης συνηθειών, εικόνων και πληροφοριών άλλων κοινωνιών, άλλων πολιτισμών.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
